Tico-burocratie en folklore

We wonen inmiddels alweer 5 jaar in Costa Rica! Hoog tijd om de tijdelijke Residencia (verblijfsvergunning) in een permanente om te zetten. Maar niets in dit wonderschone land gaat zo makkelijk als het op het eerste gezicht lijkt. Dat begint al met de telefoon, want Migracion (de Immigratiedienst) heeft tegenwoordig een call-center om hun clientele te woord te staan. Wat met een 900-nummer begint. En 900-nummers zijn standaard geblokkeerd, als je hier een vaste telefoon hebt. Daar is een speciale tramite (procedure) voor nodig om deze te de-blokkeren. Twee jaar geleden gingen we dus bij Brigitte zitten bellen naar het callcenter van Migracion, maar nu wilden we onze eigen telefoon daarvoor geschikt maken. Een bezoek aan het dichtstbijzijnde kantoor van de telefoonmaatschappij ICE, in Bribri (18 km verderop) leverde niets op, want het hele kantoor bleek te zijn verdwenen. Dus maar eens een rondje bellen met de ICE, en zowaar na een stuk of wat telefonades bleek de blokkade er vanaf te kunnen!
Dan het callcenter van Migracion, die ons meteen naar de BCR-bank in Limon verwees (zij geven de cedulas, dat zijn plastic ID-kaartjes uit). En die meenden, dat om van categorie 'tijdelijk' naar' permanent' te veranderen, een afspraak met het hoofdkantoor van Migracion in San Jose moesten maken, een goedenmiddag verder! Maar enkele jaren geleden zijn er een stuk of 20 regiokantoren in het hele land geopend, waaronder ook eentje in Limon (waar we een paar maanden geleden ook al eens waren, voor de reis naar Nederland). Dus daar het telefoonnummer maar eens van opgezocht, en jawel hoor: de aanvraag kon gewoon bij hun worden ingediend. Alleen moesten we dan allemaal in persoon verschijnen, allereerst om de lijst van Requisitos (benodigde paperassen) in ontvangst te nemen. Dus een dag vrij van school voor Ramona geregeld om daar in de wachtkamer te gaan zitten. Was achteraf niet nodig, want het enige wat we meekregen was een handgeschreven briefje waarop de drie dingen stonden die we moesten meebrengen. Het is weer vooral financieel van aard, want we moeten per persoon $ 250 storten op hun rekening bij de BCR. Voor die in totaal $ 750 mgen we dan wel voor altijd in Costa Rica blijven, Libre Condition (onvoorwaardelijk) en we krijgen er dan ook een werkvergunning bij. Dat is wel wat je wilt als immigrant, dus we gaan deze procedure zeker doorzetten. Zucht. Want er moet ook een officieel schrijven bij, ondertekend door een advocaat. Maar de wet is in 2009 veranderd, zodat je geen juridische bijstand meer hoeft in te huren om te onderhandelen met Migracion. O ja, zei de beambte, schrijft uzelf maar een brief dan ondertekenen wij die wel. Ze kennen dus hun eigen wetten niet goed! En je hebt een volslagen engelengeduld nodig om met ze om te gaan, de wachttijden alleen al. Maar uiteindelijk komt het allemaal goed en krijg je precies waar je recht op hebt. Zo leert 5 jaar harde ervaring in het land van Pura Vida...

Dan verder met de lokale folklore. Op 9 augustus was er een buurman van ons doodgegaan (de mensen die bij ons op bezoek zijn geweest, hebben Jayson misschien ontmoet; hij was o.a. vrijwilliger bij Brigitte, net als Natasha). Een triest verhaal want hij was pas 24 jaar en erg depressief. Maar daar wil ik het verder niet over hebben hier, want daar hebben we als buren/ vrienden al heel erg veel over gepraat de laatste tijd. Wel wil het begrafenisritueel hier even beschrijven, want dat gaat iets anders dan in Nederland. Van oudsher wordt in Cahuita een Set-up (opbaring) en Nine Nights (wake) georganiseerd, net als in Jamaica. Hoewel Jayson zo wit als een Nederlander was, komt hij toch uit een Afro-Caribische familie wat aan zijn moeder en tantes wel te zien was. Bij de Set-up komt het hele dorp bij elkaar in het Centro Comunal,waar oa. op zondag de boerenmarkt is.Daar staat dan de kist, helemaal in het wit en halfopen met een glazen plaatje over het gezicht, zodat iedereen afscheid kan nemen en het register tekenen met een laatste groet. Er is live muziek, luid en vrolijk. En veel bloemen.En er staan grote pannen met eten en er is ook drank. Heel veel drank. De bedoeling is namelijk, om de hele nacht te waken, totaan de begrafenis de volgende morgen. Iedereen wordt dan meestal vreselijk dronken en emotioneel. Natasha is in haar eentje een uurtje naar de Set-up geweest, want het leek ons een minder geschikt tafereel voor de jonge Ramona. Maar er sprongen een heleboel kinderen in de rondte, te dansen op de Calypsomuziek. Het is hier blijkbaar wel de bedoeling de kids mee te brengen, om ze bij de dood van een naaste te betrekken.
De volgende morgen vertrok de begrafenisstoet vanuit het Centro Comunal, na een korte speech van een soort dominee, waarbij ook een kleuren A4-tje met fotootjes en een gedicht en dank namens de familie uitgedeeld wordt. Die jongen dacht dus dat hij helemaal geen vrienden had, maar er waren wel 200 kinderen en jongeren, sommige helemaal uit Alajuela en San Jose, huilend bij zijn begrafenis. Bijzetting moet ik eigenlijk zeggen, want iedereen wordt hier in een bovengrondse tombe bij zijn familie gezet. Onze andere buurman Lenny, is de doodgraver van het dorp (een vrijwillig erebaantje, begraven of bijzetten is hier gratis namelijk). Deze tombe had zwembadblauwe tegeltjes aan de buitenkant en nadat de kist er in geschoven was (het meest emotionele moment van de hele uitvaart), begon Lenny geconcentreerd met het dichtmetselen ervan. Dat is echt wel anders dan in Nederland, waar je hoogstens een handje aarde op de kist mag gooien. Hier wordt de tombe definitief gesloten waar iedereen omheenstaat. De rustplaats is voor altijd, er zijn ook erg oude tombes te bewonderen. Het bijzetten duurt urenlang en de zon staat venijnig te branden recht bovenop je hoofd. Uiteindelijk gingen we maar in de Chinese buurtwinkel langs de snelweg iets te drinken halen, want we hadden erge dorst gekregen. Uiteindelijk liep zowat iedereen daarnaar toe, om bier te halen en het op een zuipen te zetten. Maar toen gingen wij maar weer eens op huis aan, dus het kan goed zijn dat we de meest memorabele gebeurtenissen allemaal gemist hebben. Bij de Nine Nights komen familie en naaste vrienden negen avonden achter elkaar samen om te treuren en daarbij te musiceren, de wat bluesy Calypso past dan ook uitstekend bij zo' n gelegenheid. Eigenlijk een heel sympathieke, warme manier om afscheid te nemen en iemand te gedenken, heel prettig ook voor de nabestaanden, denk ik zo. Jayson wordt door iedereen uit de buurt gemist, maar daar is helaas niets aan te doen. Maar in dit deel van de wereld mag je je verdriet en emoties daarover, er gewoon uit gooien. Zo je wilt met een sloot drank erbij, ook dat is hier volkomen normaal. Pura Vida!

Back in the bush!

We zijn weer in Cahuita, Costa Rica aangekomen, na een voorspoedige maar best wel vermoeiende reis. Natasha was in de transitlounge van Houston in slaap gevallen (het vliegtuig naar San Jose was uren te laat) tot grote hilariteit van Ramona. Ze heeft het er nog steeds over dat mama lag te snurken, mind you vlak naast een soort juice-bar waar allemaal reizigers smoothies zaten te drinken... Ramona ging dus wijselijk een boel stoelen verderop zitten, net te doen of ze er niet bijhoorde...

Maar alla, we zijn weer thuis! Wel heb ik al wekenlang last van een onverklaarbare vermoeidheid en opgezwollen lymfeklieren, ik denk dat het een minder prettig soort souvenir van Nederland is. Een koorts-en-keelpijnvirusje waarmee ik tijdens de vakantie in Amsterdam stug heb doorgelopen onder het motto 'Ignore-it-and-it-will-go-away'. Onverstandig, want dan blijf je je dus maandenlang slap en ziekjes voelen, maar goed het ergste is wel weer voorbij, gelukkig maar.

Hier in huis gaat weer gewoon dagelijks de wekker om 6 AM, want school is alweer volop begonnen, alsook de leerlingendrumband die luiuid naast ons huis oefent drie x per week, dat is voor de Onafhankelijkheidsdag, het grote Costa Ricafeest op 15 september. Intussen proberen we op TV atletiek van de Olympics te volgen. Zondagmiddag was het genieten van de Jamaicanen Bolt en Blake die goud en zilver wonnen op de 100 m. voor mannen, dat op de vooravond van Jamaica's 50th Independence Day!

Verder gaat het ons allemaal goed! Druk met klussen in huis, de loodgieter moet langskomen voor de badkamer en het keukenblok en we zijn de boel opnieuw aan het schilderen, na 4 jaar is dat wel weer nodig hier in een tropisch klimaat. Ramona heeft een lichtblauwe kamer, net of je onderwater in een zwembad zwemt, maar dat wilde ze zelf zo, van die puberale pastels. Gelukkig is het geen zachtroze geworden....

Vakantie in Nederland (2)

Vandaag is het de laatste dag van onze vakantie in Amsterdam, morgen nemen we het vliegtuig alweer terug naar Costa Rica. De weken zijn werkelijk omgevlogen, want helemaal gevuld met leuke afspraken en het weerzien met mensen na 5 jaar buitenland was intens en emotioneel, maar op een positieve manier. Onze Nederlandse familie & vrienden zijn zo leuk en ze hebben ons zoveel gegeven, waarvoor we enorm dankbaar zijn! Met iedereen pakten we ook zo de draad weer op, waar we in 2007 gebleven waren, dat vonden we ook erg bijzonder om te ervaren. We hebben teveel gezien en meegemaakt om het allemaal tot in detail op te schrijven hier, dan zou ik de hele dag zitten te typen, maar vandaag hebben we ook nog het een en ander te doen. Niet in de plaats het inpakken en wegen van de koffers, om te zorgen dat we niet boven de 21 kilo per stuk komen...wat nog moeilijk is, omdat we veel boeken willen meenemen (gelukkig mogen we nog 10 kilo p.p. handbagage meenemen, zodat we totaal 62 kilo mogen verstouwen). Maar goed dat papa Noel ons straks bij het vliegveld in San Jose staat op te wachten, want da's wel erg veel om te sjouwen! Vandaag gaan we voor de laatste x op bezoek in het VU MC (familie-omstandigheden, waarover ik met het oog op de privacy niet teveel mag uitweiden) en 's avonds hebben we nog een gezellig afscheidsetentje met de familie. Van enkelen van hen zie je hierboven wat fotootjes staan, gemaakt in de tuin van mijn moeder. Het is hoogzomer in Nederland, maar het is erg fris en bij vlagen ook zeer regenachtig geweest, op twee dagen na die we met onze jongste broer en zijn gezinnetje op de camping in Petten hebben doorgebracht; die dagen deden qua temperatuur en rustgevendheid niet onder voor Cahuita. Voor de rest is Nederland, zoals ik in de vorige blogbijdrage al aangaf, behoorlijk hi-tech geworden met werkelijk overal camera's die iedereen constant filmen...wat voor ons toch wat onwerkelijk en een beetje intimiderend overkomt. Maar gelukkig zijn de mensen daarachter dan wel weer heel vriendelijk, van de uniformen van het GVB (het Amsterdamse vervoerbedrijf)en de NS, waar we heel wat mee te stellen hebben gehad bij het rondreizen door Nederland de afgelopen weken; tot de bijzonder lieve medewerk(st)ers van het reusachtige maar werkelijk fantastische VU MC. Spijtig genoeg konden we niet iedereen bezoeken die we op het lijstje hadden staan, met name de mensen uit de regio Den Haag en Rotterdam, dat was helaas een reis te ver in de gelimiteerde tijd die we hadden deze vakantie. Maar we dragen jullie in het hart en we zullen elkaar zeker ooit weerzien. Rest het me om mijn lieve zus en zwager te bedanken, die ons 24 lange dagen supergastvrij en liefdevol in hun huis hebben gehad, terwijl dat hartstikke lang en intens is geweest. We houden van jullie en ook van iedereen waarmee we zo een ontzettend fijne tijd doorgebracht hebben. De volgende blogbijdrage komt weer gewoon uit de tropische bush van de de Costaricaanse Caribe.

Vakantie in Nederland

En toen zaten de bushmeisjes plotsklaps in een hypermodern vliegtuig, om via Houston, Texas naar Amsterdam af te reizen. Wat allemaal prima verlopen is, het was een heel avontuur en op Schiphol stond onze familie om ons af te halen, wat een geweldig weerzien was! Absoluut geweldig om elkaar na 5 jaar buitenland weer in de armen te sluiten!
Toen de jetlag eenmaal uitgeslapen was, konden we voorzichtig onze eerste stapjes in Amsterdam zetten, wat flink wennen was voor mij (Natasha, want Ramona voelde zich meteen als een visje in het water). Ten eerste weet ik niet meer goed de weg in mijn geboortestad...nou is er ook wel veel bijgebouwd en mijn zus , waar we logeren, woont in Nieuw-Sloten, aan de westelijke stadsrand waar ik eigenlijk niet heel goed bekend mee ben. Hoe de trams, bussen en metro's precies rijden weet ik ook al niet meer. Daarbij is het openbaar vervoer met de komst van de OV-chip nogal veranderd: er is een onbegrijpelijke automaat met een touchscreen en een ingewikkeld keuzemenu en allemaal sleuven, waar je dan je kaartjes doorheen moet halen (die we niet hebben, haha). Met een kwartier wanhopig klungelen kreeg ik er een paar (peperdure) enkeltjes uit, die je zowaar contant kon betalen. Iedereen betaalt geloof ik alles met plastic kaartjes tegenwoordig, behalve wij. Vervolgens moet je je door een elektronisch hekwerk heenwerken, waardoor je net de tram mist als je uit de metro komt! Maar toen de volgende dan na 7 minuten ofzo kwam, zei de typisch Amsterdamse bestuurder: oe, wat kijken jullie streng! Daarop konden we wel lachen allebei, die vertrouwde humor is tenminste niet verloren gegaan in de technotoop waarin de Nederlandse samenleving anno 2012 blijkbaar langzamerhand veranderd is. Ik heb geloof ik een lichtelijke Reversed Culture Shock, heb moeite te wennen in mijn eigen land, waar ik notabene 38 jaar gewoond heb! Fietsen is ook een beetje eng, door het drukke verkeer...met Ramona achterop een geleende Batavus met een zwabberend achterwiel. En boodschapjes doen in de supermarkt hier, da's ook een tijdrovende expeditie, want je moet door een zee van produkten waden, enorm zoeken en steeds keuzes maken...in Costa Rica ben ik altijd in drie minuten de minimarkt weer uit. Maar hier heb je dan wel allemaal lekkere hapjes, als chevre, framboosjes, pure chocolade en nog vele dingen meer...dus culinair gezien is het zeker genieten hier! Al doet een bakje prefab salade met chemische dressing (niet dat we dat kopen hoor, ik hak en zaag zelf mijn groente wel) bijvoorbeeld tegenwoordig 4,99 euro, da's dan 12 oudhollandse pieken, ktsjing kassa!
Wel ligt Nederland er opvallend welvarend bij, alle gevels zijn netjes gezandstraald, de mensen hebben bijna allemaal designkleren aan en hebben allerlei dure gadgets bij zich. Waar ik ook al niet zoveel van snap eerlijk gezegd, we hebben een mobiele telefoon te leen gekregen en het beltegoed raakte op. Mama snapte niet hoe dat weer aan te zuiveren, maar gelukkig kan mijn kleine dochter dat wel, net als het scrollen door onbegrijpelijke keuzemenu's als je een simpel telefoontje wilt plegen. Ha ha, ik ben natuurlijk ook wel een 44-jarige ouwe taart geworden intussen, die in de bush in een ver ontwikkelingsland woont, waar werkelijk alles simpel en overzichtelijk is! Gelukkig heb ik Ramona bij me, om me te helpen en ook de andere familieleden doen erg hun best om het ons naar de zin te maken!
We hebben al veel leuke dingen gedaan: een rondvaart door de Amsterdamse grachten (beeldschoon), terrasje gepakt, Ramona is met mijn broer naar Duinrell pretpark geweest, we zijn met mijn andere broer naar de camping aan zee in Petten geweest (waar we de Atlantische oceaan weer eens van deze kant bewonderd hebben), we zijn bij vrienden in Alkmaar geweest op een leuke kinderverjaardag (de kinderen zijn allemaal 30 cm de hoogte ingeschoten, ook een aparte gewaarwording) en we gaan ook zeker nog naar Purmerend en naar Landgraaf, bij Noels ouders op bezoek. Het is zo gezellig allemaal, net een warm bad! Volgende week vertel ik er meer over!

Avion a Holanda!

En nu gaat het ineens snel, zondag nemen Natasha en Ramona de bus naar Alajuela, om naar het vliegveld Juan Santamaria te gaan, voor het eerst in 5 jaar! Amsterdam, Holanda, here we come! Alhoewel, allereerst landen we in Houston, op het George Bush International Airport. Zou dat naar de vader of de zoon vernoemd zijn? Heel bijzonder en echt typisch onze Amerikaanse vrienden, Houston ligt dan ook in Texas...

Op de laatste daagjes is het nog druk met regeldingen,met o.a. dus een visum voor de VS aanvragen, hotel Mi Tierra in Alajuela reserveren voor zondagnacht, naar de bank om euro's en dollars op te halen. Maar ook nog even langs de huisarts met een kleine ontsteking aan de linkervoet. En de honden hadden een luiaard aan flarden gescheurd, daarna werd Mayah zo ziek als een hond met braken en kolieken. Dus ook nog even de dierenarts regelen. En inpakken, allereerst maar eens de koffers, die al jaren stof verzamelen onder de bedden te voorschijn gehaald en uitgesopt en gespoten met Matatodo, om te zorgen dat er geen latijnse cucaracha uit komt wandelen in Amsterdam! Ahem, warme kleren hebben we nodig, want het is in Amsterdam maar 19 C graden en 's nachts 11 C. Allerlei dingetjes bij elkaar verzamelen om mee te nemen en kadootjes voor de family kopen! We hebben er veel zin in! We zullen tot 19 juli in Amsterdam zijn, schroom niet om contact op te nemen als je ons graag wilt weerzien!

Zomerrapport en papieren regelen

Ramona heeft nu nog een laatste proefwerkweek voor de zomervakantie, maar het rapport is al binnen! Ze blinkt vooral uit in muziek en Artes plasticas (knutselen om het een beetje oneerbiedig te zeggen), maar het is helemaal een goed rapport, alles boven de 80%:

Matematica 81
Español 86
Estudios sociales 86
Artes plastica 100
Musica 100
Ciencias 93
Educacion fisica 96
Ingles 95
Computacion 91
Frances A
Conducta 91


Verder moesten we nog een keer naar San Jose reizen, om de paspoorten op te gaan halen. Die dag was er een berg naar beneden gekomen op de snelweg, dus we reden via een alternatieve route langs de vulkaan Turrialba en door de bergachtige provincie Cartago. Dit is echt het Zwitserland van de America's, prachtig mooi. Alleen die steile, bochtige wegen...dat schiet niet op. Al met al hebben we iets van 14 uur in de bus gezeten, terwijl we bij de ambassade binnen 5 minuten alweer weg waren. Wel met drie nieuwe Nederlandse passen op zak!

Ook moesten bij nog naar het Migracion kantoor in Limon, de provinciehoofdstad, gaan voor de Permiso Salir del pais Menor de edad, zodat Ramona met een ouder het land mag verlaten. Ook dat lijkt in orde te gaan komen! Er waren die dag rellen in Limon van boze havenarbeiders, veel vuurwerk en ook wel spanning in de lucht, dus het funshoppen hebben we dit keer maar overgeslagen en we pakten snel de bus terug. Die ook weer met een grote omweg om Limon heenreed, vanwege de rellen, maar uiteindelijk kwamen we veilig weer thuis in Cahuita aan! Woensdag kunnen we het document afhalen, daarna kunnen we een vlucht boeken en vertrekken!

Naar de ambassade in San Jose

Onze paspoorten waren na 5 jaar buitenland (bijna) verlopen, dus vorige week gingen we met de vroege bus naar de ambassade in San Jose; woensdag is namelijk de enige dag dat ze niet al om 12 uur dicht zijn, of helemaal gesloten zijn. Ikzelf was al drie- en een half jaar niet meer in de hoofdstad geweest en als je aan de Caribe woont is het ook echt een heel andere wereld. De reis er naartoe voert door de montane nevelwouden van de centrale hooglanden; en dan plotseling zie je een onafzienbare zee van verroeste golfplaten daken (dit is aardbevingsgebied dus nergens in dit land worden dakpannen gebruikt). Bij het busstation stonden als vanouds een heleboel haaien van taxichauffeurs klanten te werven, we moesten er wel eentje nemen om naar de chique diplomatenwijk Rohrmoser te gaan. Onderweg nog even gestopt om pasfotootjes- volgens de Nederlandse fotomatrix- te laten maken, toen door naar de ambassade. Achter een slagboom in een Oficentro, een kantoorcomplex...niet zo mooi als de villa waar de Costaricaanse ambassade in Den Haag in gevestigd is, maar wel met mooie grote palmbomen voor de deur. Binnen werden we te woord gestaan en geholpen door een flinke Friese boerin (iets van Boukje heet ze dan ook, maar ben het alweer vergeten).We moesten een ellenlang formulier formulier invullen, onze vingerafdrukken laten nemen en een flink bedrag betalen. Over twee weken moeten we weer teruggaan om ze persoonlijk op te komen halen, alhoewel dan hoeft Ramona niet zelf mee. Gauw weer terug per taxi door het drukke, chaotische San Jose naar de ons welbekende Gran Terminal del Caribe om de bus terug naar Cahuita te nemen. Na eerst een lekkere lunch van pollo asado (gegrilde kip met patat) te eten in het busstationrestaurant.

Zo gauw de paspoorten binnen zijn, moeten we een speciaal document regelen bij Migracion, waarmee minderjarigen met een van de ouders het land mogen verlaten, terwijl de andere ouder niet meegaat. Dat is hier nogal een big issue, de Costaricaanse wet tegen internationale kinderontvoering (waar we overigens warm voorstander van zijn, van dit soort wetgeving). Daarvoor moeten we nog een keer pasfoto's van Ramona laten maken en dan met kopieeen van onze nieuwe paspoorten en onze cedulas (ID-kaartjes) naar het regiokantoor van Migracion in Limon gaan. Hopelijk krijgen we het document direct mee en kost het niet teveel geld.

Want dan is het de bedoeling twee tickets naar Amsterdam te boeken, voor Natasha en Ramona! In de schoolvakantie in de zomer (laatste week van juni en de eerste drie weken van juli) willen we afreizen, voornamelijk om de zieke oma Amsterdam te bezoeken, maar ook om oude vrienden weer te ontmoeten! We hebben er veel zin in!

Maar oe, wat zijn de tickets peperduur in het hoogseizoen! Jammer ook dat Martinair bankroet is gegaan, want die bood het 5 jaar geleden voor de helft van de prijs aan. Nu zijn we aangewezen op wat travelagents aanbieden (niks onder de $ 1500) of wat de vliegmaatschappijen zelf op hun sites zetten. Volgende week nog maar eens een rondje bellen met Iberia, Delta airlines etcetera.
We houden jullie op de hoogte van al deze spannende verwikkelingen.